Một người ăn mày đến
trước một trang viên, gặp nữ chủ nhân để ăn xin. Người ăn mày này rất tội
nghiệp, cánh tay bị cụt, tay áo trống trải đung đưa, người nào trông thấy cũng
đều khẳng khái bố thí cho. Tuy nhiên, vị chủ nhân này lại không hề khách khí,
chỉ ra đống gạch trước cửa nói với người ăn mày: “Ngươi giúp ta chuyển đống
gạch này ra nhà sau đi”.
Người ăn mày giận dữ
nói: “Tôi chỉ có một tay, bà còn nhẫn tâm bảo vác gạch. Không muốn cho thì thôi
vậy, cần chi phải trêu ghẹo người khác?”
Vị chủ nhân không
chút nổi giận, cúi người xuống bắt đầu dọn gạch. Bà ta cố ý chỉ dùng một tay để
chuyển, sau đó bà nói: “Ngươi thấy đấy, không phải chỉ dùng hai tay mới có
thể sống được. Ngươi có thể làm, vậy tại sao lại không làm chứ?”
Người ăn mày lặng người
đi, hắn ta nhìn vị nữ chủ nhân với ánh mắt kỳ dị, trái cổ nhô nhọn giống như
một quả trám chuyển động lên xuống 2 lượt. Cuối cùng, hắn cúi người xuống, dùng
cánh tay còn lại bắt đầu chuyển gạch. Một lần chỉ có thể chuyển đi hai viên
gạch. Hắn chuyển như thế đúng hai tiếng đồng hồ thì hết đống gạch. Mệt, hắn thở
như bò kéo xe, trên mặt dính đầy bụi, mấy chòm tóc rối bị mồ hôi ướt dính xéo
trên góc trán.
Nữ chủ nhân đưa cho
người ăn mày một cái khăn lông trắng như tuyết. Người ăn mày đón lấy lau mặt và
cổ một lượt rất kỹ; chiếc khăn lông trắng đã biến thành chiếc khăn lông đen.
Người phụ nữ lại đưa cho hắn 20 đô-la, người ăn mày cảm kích nói: “Cảm ơn
bà” - “Ngươi không cần cảm ơn ta, đây là tiền công ngươi kiếm được
dựa vào sức lực của mình”.
Người ăn mày
nói: “Tôi sẽ không quên bà, để cho tôi giữ làm kỷ niệm vậy”.
Nói xong, hắn cúi
người chào thật thấp và sau đó lên đường.
Qua nhiều ngày sau
lại có một người ăn mày khác đến trang viên này. Người phụ nữ đó lại dẫn người
ăn mày vào nhà sau, chỉ đống gạch, và nói: “Chuyển đống gạch này ra trước
nhà, ta sẽ trả cho ngươi hai mươi đô-la”.
Người ăn mày với hai
tay còn nguyên vẹn này bỏ đi, không biết là do không thèm 20 đô-la hay do điều
gì khác.
Người con của người
phụ nữ không hiểu, liền hỏi mẹ: “Lần trước mẹ kêu ăn mày chuyển đống gạch
này từ trước nhà ra sau nhà. Lần này mẹ lại kêu ăn mày chuyển gạch từ sau nhà
ra trước nhà. Rốt cuộc mẹ muốn đống gạch ở sau nhà hay là ở trước nhà?”.
Người mẹ nói với con
rằng: “Gạch đặt trước nhà hay sau nhà đều như nhau, nhưng chuyển hay
không chuyển, đối với người ăn mày mà nói, thì lại không giống nhau”.
Sau này cũng có mấy
người ăn mày đến xin ăn, đống gạch đó được chuyển đi mấy lượt.
Nhiều năm sau,
có một người rất chỉnh tề đến trang viện này. Ông ta mặc veston, mang giày da,
trông chững chạc hiên ngang như những người thành công với sự tự tin và tự
trọng, chỉ có điều là người này chỉ có một cánh tay trái. Ông ta cúi người
xuống, nói với vị nữ chủ nhân nay đã có phần già đi: “Nếu không có bà, tôi
vẫn chỉ là một kẻ ăn mày. Thế nhưng bây giờ tôi là Chủ tịch Hội đồng Quản trị
của một công ty”.
Người phụ nữ đã không
còn nhớ ra ông là ai, bà hờ hững nói: “Đấy là do chính bản thân ông làm
ra mà thôi”.
Người Chủ tịch Hội
đồng Quản trị một tay mời người phụ nữ cùng cả nhà bà dọn đến thành phố để sống
những ngày thoải mái. Người phụ nữ nói: “Chúng tôi không thể nhận sự chăm
sóc của ông được” - “Tại sao?” - “Bởi vì cả nhà chúng tôi ai cũng có
hai tay”.
Người chủ tịch tuy
đau lòng nhưng vẫn kiên trì: “Thưa bà, bà giúp tôi hiểu được thế nào là
Nhân, thế nào là Cách. Căn nhà đó là tiền công mà bà đã dạy cho tôi”.
Người phụ nữ
nói: “Vậy thì ông đem căn nhà ấy tặng cho người nào không còn cánh tay nào
cả !”.
Nguyễn Anh Tuấn Sưu
tầm
