“ Năm 1959, chỉ có mấy trường chuyên nghiệp là có tổ chức thi tuyển sinh viên. Đó là ba trường Cao Đẳng thuộc trung tâm Kỹ Thuật Phú Thọ (gồm Điện, Công Chánh, Công Nghệ, chưa có khoa Hóa), trường Đại Học Sư Phạm, trường Quốc Gia Hành Chánh, và trường Cao Đẳng Nông Lâm Mục Blao.Hình như còn trường Kiến Trúc thuộc viện Đại Học Saigon cũng thi tuyển. Trong số các trường thi tuyển nói trên, sinh viên trúng tuyển được cấp học bổng toàn phần là 1500 đồng. Lúc ấy, lương thư ký công chức hạng B chỉ có 1200$ . Riêng sinh viên các trường Phú Thọ, thì chỉ có một số được cấp học bổng của chánh phủ, số còn lại do các công ty tư cho học bổng.
Tôi dự thi vào nhiều trường nhưng tôi chọn Nông Lâm Mục vì có học bổng toàn phần suốt ba năm học. Trường cũng lấy một số đậu dự khuyết. Ngoài ra, còn một số người xin học Bàng Thính; nghĩa là cũng học như sinh viên chính thức; nhưng phải trả tiền ăn và nộị trú.
Tôi học khóa 2 Cao Đẳng NLM; Trường Cao đẳng này được Bộ Canh Nông và cơ quan Viện Trợ Hoa Kỳ xây cất tại Blao, tỉnh Lâm Đồng; và được chính Tổng Thống Ngô Đình Diệm cắt băng khánh thành năm 1956. Trường được đặt dưới sự điều khiển của Bộ Canh Nông, khi tôi theo học. Mấy năm sau, trường được chuyển qua Bộ Giáo Dục.
Lúc mới biết tin thi đậu, tôi chưa có quyết định dứt khoát sẽ theo học trường NLM, vì Blao…xa xôi quá ! Nhưng khi lên thăm trường, tôi mê ngay. Cái gì cũng như còn mới toanh. Bàn ghế, học cụ, nhỏ như viên phấn, tấm mousse lau bảng…đều được nhập từ Mỹ. Cư xá nội trú sinh viên sáng choang; không khí mát mẻ như có máy lạnh điều hòa; khuôn viên trường thì rộng bát ngát với rừng cây, đồi núi, trại thực nghiệm chăn nuôi, trông trọt và cả một khu rừng để học Lâm khoa. Trường như một ốc đảo, sáng trưng giữa thị trấn Blao, lúc ấy còn đang bán khai.
Trường có nhà máy phát điện, nhà máy nước, sân vận động, nhà chiếu phim. Sinh viên nam, nữ coi rõ là dân trí thức, khác biệt với đám dân phố thị nhỏ bé Blao. Thấp thoáng qua các hàng cây sao, cây muồng có hoa vàng, là những biệt thự xinh xắn dành cho giáo sư, Đại Thính Đường, Thư Viện, Ký Túc Xá sinh viên, Đài Khí Tượng, sân vận động… Sáng chiều, các thanh thiếu niên nam nữ đi đến lớp dưới hàng cây hoa vàng rực rỡ, mà chúng tôi đặt tên là Hoàng Hoa Lộ. Ông Bùi Tiên Khôi, một cựu sinh viên trường Blao sau này du học Mỹ và làm giáo sư Đại học ở Texas, có bài viết nhận định rằng trường Cao Đẳng NLM Blao là một trường đẹp nhất trong các trường Đại Học ở Việt Nam thời đó.
Các khóa Kỹ sư dùng chuyển ngữ là tiếng Pháp. Tất cả các môn học, dù là do giáo sư Việt dạy, vẫn dùng tiếng Pháp. Hầu hết các giáo sư dạy Cao Đẳng đều từ các đại học bên Pháp cử sang. Ngoài ra, có một giáo sư người Đức, giáo sư Hoeninger dạy Lâm khoa, và một giáo sư Mỹ tên Stevenson, dạy Kinh Tế. Các giáo sư khác đều là người Pháp. Khỏi nói, các thày nhồi học trò như nhồi…bột ! Cái gì các thày cũng muốn dạy, muốn truyền cho học trò, vì họ biết lớp sinh viên đầu tiên này sẽ là xương sống của nền kinh tế nông nghiệp Việt Nam . Nhưng nhà nước còn muốn gấp gáp có chuyên viên giỏi, cho nên một số sinh viên khóa I, dù đang học giữa năm, cũng vội vàng được chuyển qua Hoa Kỳ để đào tạo cho tốt hơn.Thành thử nhiều người chỉ học
dở dang năm đầu ở Việt Nam, liền được chuyển sang Mỹ học tiếp.
Thi cử ở trường thật là …toát mồ hôi lạnh! Cuối năm học, chỉ thi một lần. Thi có ba phần: Thi Viết, Thực Tập và Oral, tức vấn đáp. Cuối khóa, chỉ được thi MỘT LẦN. Không có khóa hai. Đậu, rớt đều do một lần thi, và rớt thì được học lại, nhưng KHÔNG học bổng! Học trình kỹ sư là 4 năm, nhưng có lẽ nhà nước cần người làm việc quá , nên rút ngắn còn 3 năm, nhưng không được nghỉ 3 tháng hè như các trường đại học khác. Nếu tính cả ba tháng hè, thì học trình hóa ra dài hơn 4 năm.
Trường tôi học bị ảnh hưởng lối giáo dục của Pháp nghĩa là rất nặng về lý thuyết, sách vở. Nhưng đây là một trường Kỹ Sư, cho nên phần Thực Tập lại cũng nặng nề.
Các thày dạy đại học, nhưng cũng hành nghề trong ngành chuyên môn của mình; cho nên các ông rất rành mọi chuyện, và biết rõ khi tốt nghiệp, sinh viên ra đời sẽ gặp những trở ngại nào chính. Nhờ vậy, khi tôi đi làm, thấy mọi sự hình như đều đã quen làm…
Dĩ nhiên, các thày ở trường Cao Đẳng NLM rất công minh, tuy nghiêm khắc.“Các anh học để ra làm việc, và chỉ cho người khác làm. Các anh không thể làm bậy, và dạy người khác làm bậy. Cho nên, đừng trông đợi các anh sẽ ra trường, nếu các anh chưa chứng tỏ các anh đủ trình độ ” Ông bác sĩ Vũ Ngọc Tân dạy tôi môn Biology năm thứ nhất, đã nói với các sinh viên như thế.
Tôi chưa thấy ai bị rớt oan, hoặc ai không xứng đáng mà lại thi đậu. Vì ở nội trú, cùng chung thư viện, sách đèn, chúng tôi biết rõ tài học của nhau. Trước khi thi, chúng tôi đã đoán được ai sẽ có điểm cao, điểm thấp, và ai sẽ rớt.
Số kỹ sư ra trường quá it ỏi so với nhu cầu, nên họ được tuyển dụng ngay vào các cơ quan chuyên môn của chính phủ. Không có vụ Ưu tiên chọn nhiệm sở, vì Sở nó chọn mình. Bộ Canh Nông hay Nông Nghiệp thu dụng hết các kỹ sư. Sinh viên tốt nghiệp có nghĩa vụ phải làm việc cho nhà nước, nếu được tuyển dụng trong vòng ba tháng sau khi ra trường. Nếu từ chối, không chịu làm cho nhà nước, họ phải hoàn lại số học bổng và mọi chi phí đào tạo suốt trong thời gian học tập. Ngòai Bộ Canh Nông, thì các bộ khác như Bộ Giáo Dục, Bộ Kinh Tế, các cơ quan tự quản như Nhà Máy Đường, Nhà Máy Giấy, Nhà Máy Cưa và Biến Chế Gỗ, Viện Pasteur, và cả Ngân Hàng nữa… Đó là chưa kể trong lãnh vực tư như các Đồn Điền Cao su, Trà, Cà Phê, các Trại Chăn nuôi….”
Chúng ta còn nhớ mãi ngày Tổng Thống Ngô Đình Diệm
lên Blao khánh thành trường Quốc Gia Nông Lâm Mục là 12/12/1955 .
Tại cột cờ trường anh em K1 đã công kênh ông khá vui vẻ
và nhiều kỷ niệm khó quên v/v… Tổng Thống kêu nhột quá.
Các anh thể dục thể thao đứng đầu là anh Châu ô, sau đó là
anh Báu, anh Kaset ...
Anh Nguyễn Qúi Định lúc đó là đại diện SV / K1 vào hàng Tiếp Tân đứng bên
phải Tổng Thống .
Nhóm công kênh ông lên có anh Mô mò vào dí Tổng Thống.
Ông nói : “ Nhột quá thả wa xuống đi các em” . Có bức ảnh công kênh nầy do Bộ Thông Tin / VNCH tặng nhưng thất lạc rồi .
Trường lúc đó đều trang bị học cụ , bàn ghế từ Mỹ gởi qua (có hình Mỹ Quốc Viện-Trợ ) và được đánh giá là trường Nông Lâm Súc đẹp nhất Đông Nam Á́ .
Phó Tiến Sĩ (MS) Nguyễn Quí Định / Hawaii Nguyen/ USA
Khóa 1 Mục Súc QGNLM Blao cung cấp tài liệu nầy.
P/S : Minh hoạ Hình 1 chụp khóa 3 Cao Đẳng NLS trước khi di chuyển về Saigon, tạm xử dung phòng học của Trường Dược Khoa đường Thống Nhất trước Dinh Độc Lập. Lúc đó Bác Sĩ Thú Y Đặng Quan Điện làm Giám Đốc Nha Học Vụ NLS đặt trụ sở tại đường Mạc Đỉnh Chi
Hình 2 chụp Tổng Thống Ngô Đình Diệm
Dư lễ Khánh Thành Trường Quốc Gia Nông Lâm Mục Blao
(Người lùn mặc complet trắng là Tổng Thống Ngô Đình Diệm)
Hình 3 chụp bộ bàn liền ghế cho học sinh nhập từ Mỹ về
Hình 4 chụp cổng trường Quốc Gia Nông Lâm Mục Blao tiền thân của Trường Đại Học Nông Lâm Saigon hiện nay và Trường TH Nông Lâm Súc Bảo Lộc.
Hình 5 Tên Trường QG NLM Blao hiện nay đã đổi là Trường Cao đẳng Kinh Tế Công Nghệ