Một vùng đất mà nơi ấy chúng tôi vẫn thường lân la lui tới, thuộc trường Quốc gia Nông Lâm Mục Blao, nơi ấy có mấy cây rừng cho quả, có thể nhặt ăn ngay để hưởng vị chua chua ngọt ngọt bùi bùi đối với quả Cách hay hái về luộc ăn như quả Dẻ…
Rồi cũng chính chỗ ấy những đụn cát những đống đá sỏi nhỏ xuất hiện và thế là một công trình được dựng nên không biết là làm cái gì, nhưng nó lại thu hút chúng tôi với việc cào xới trong đống sỏi tìm những viên nhỏ tròn như bi làm đạn ná giàn thun, cùng tìm những viên đá lửa để ban đêm đập vào nhau cho chúng sáng lên, nghĩ rằng có thể tạo lửa được, thực sự nó là những mãnh vở của thạch anh….rồi bẳng đi một thời gian không nhớ đến nơi ấy, không lui tới nơi ấy bởi những quả Cách không còn. Chuyện trẻ con của chúng tôi là như thế, hết mùa hái hạt trà đến thời hái phong lan qua các giai đoạn đó thì việc đi câu cá, bắn chim là chuyện thường đến ở cái tuổi lớp ba, lớp tư. nơi vùng quê hẻo lánh này.
Rồi cũng chính chỗ ấy những đụn cát những đống đá sỏi nhỏ xuất hiện và thế là một công trình được dựng nên không biết là làm cái gì, nhưng nó lại thu hút chúng tôi với việc cào xới trong đống sỏi tìm những viên nhỏ tròn như bi làm đạn ná giàn thun, cùng tìm những viên đá lửa để ban đêm đập vào nhau cho chúng sáng lên, nghĩ rằng có thể tạo lửa được, thực sự nó là những mãnh vở của thạch anh….rồi bẳng đi một thời gian không nhớ đến nơi ấy, không lui tới nơi ấy bởi những quả Cách không còn. Chuyện trẻ con của chúng tôi là như thế, hết mùa hái hạt trà đến thời hái phong lan qua các giai đoạn đó thì việc đi câu cá, bắn chim là chuyện thường đến ở cái tuổi lớp ba, lớp tư. nơi vùng quê hẻo lánh này.
Cho đến một đêm bỗng thấy một vùng sáng màu đỏ rực trên vùng trời của trường quốc gia, dù ban đêm vắng vẻ bọn trẻ nhỏ chúng tôi đã lén lần mò trên đường quốc lộ, để được nhìn thấy đèn điện sáng lóa với một viền hoa văn màu đỏ và hàng chữ màu xanh lá chuối đề ba chữ ĐẠI THÍNH ĐƯỜNG . Tìm hiểu mới biết là một cái nhà lớn để nghe diễn thuyết, một cái giảng đường lớn, nôm na là như thế…. Rồi vào ban ngày chúng tôi cũng đã mon men tới căn nhà độ sộ này, rất to lớn rất đẹp rất uy nghi Chúng tôi không biết được bên trong bởi vì nhà không cửa sổ còn các cửa ra vào thì toàn là bằng gỗ bản..
Lần đầu tiên được vào nơi ấy nhờ đêm thuyết pháp của thượng tọa Thích Thiện Châu, chúng tôi là đoàn sinh Gia Đình Phật Tử vào làm hàng rào nghinh đón chư tăng, đêm thuyết giảng do đoàn sinh viên Phật Tử của trường tổ chức, cử tọa là quí giáo sư, nhân sĩ địa phương và sinh viên đến dự.
Thêm một lần nữa tôi được chính thức vào Đại Thính Đường bởi đây là phòng thi tuyển sinh hệ Nông Lâm Súc đầu tiên năm 1963.
Tôi nhớ như in cái vụ việc của cậu thí sinh mang số báo danh 4080 cuộc thi tuyển sinh NLS Bảo Lộc như sau. Buổi sáng đầu tiên thi toán đã hoàn thành xuất sắc, đến buổi trưa thì lại ngủ quên cho nên khi chạy đến cổng trường thì nghe tiếng chuông và thấy một người dáng be bé ra kéo đóng 2 cánh của sắt trước nhà, khi 2 cánh cửa sắp được khép kín, tôi chạy vừa đến nơi, vội đưa cánh tay chận lại..Người đóng cửa lên tiếng với giọng Nam bộ “Mày là ai mà ngăn không cho tao đóng cửa – Dạ con đi thi, tôi hổn hển nói - Ở bên trong đã xé đề thi làm bài rồi,. Tôi van vỉ nhà con xa và không có xe đạp….cuối cùng tôi được vào phòng.
Bây giờ nhớ lại nếu cánh cửa sắt đó nếu đã được đóng lại rồi thêm bộ cửa gỗ bên trong cũng sẽ được đóng nữa thì coi như tôi không còn cơ hội trở thành thần dân NLS để bây giờ ngồi đây nhắc lại chuyện lớp chuyện trường cùng các bạn. Sau này, mới biết người kéo cánh cửa sắt lúc đó thầy Huỳnh ngọc Quang dạy toán cùng phụ trách phòng thí nghiệm hóa học.
Riêng tôi với Đại thính Đường có khá nhiều dấu ấn khó quên,như phần nhiều các bạn, tôi đã từng là “ca sĩ, kịch sĩ” từng xuất hiện trên sân khấu này như trong hợp ca còn nhớ câu hát là “Nhà Bè nước chảy chia hai, ai về Gia định,Đồng nai thì về”.. đóng vai trong vở kịch Cái Lưới. do Phạm Thuyết làm Đạo diễn….Năm 1965 một đêm đại nhạc hội Hoa Đô Thị lấy tiền cứu trợ lụt miền trung do Gia đình Phật Tử Bảo Lộc tổ Chức, Tôi đã là người dẫn chương trình, còn nhớ lần đó đã hân hạnh giới thiệu ca sĩ Nhật Trường với nhạc bản Hận Đồ Bàn…nhạc Sĩ Châu Kỳ, nhóm hề Tùng Lâm
Sau 1970 khi chính thức về giảng dạy tại trường cũng từ đó làm dẫn chương trình cho tất cả những đêm văn nghệ nhà trườngÂÂ và các buổi nhạc hội do địa phương tổ chức tại đây, và còn phụ trách thêm ánh sáng văn nghệ nữa chứ.
Chắc các bạn còn nhớ sân khấu thời Nông Lâm Mục phông và cánh gà có vẽ hình mấy gốc chuối,đến thời Nông Lâm Súc thì nhà trường nhờ bác Nguyễn Hữu Tôt vẽ lại là cảnh đồng lúa vàng, đến thời Thầy Nguyễn văn Khuy làm hiệu trưởng giao cho tôi thiết kế, trang trí lại đơn giản hơn các cánh gà với những hoa văn kỷ hà học
Nhắc lại với cái tòa nhà to lớn như thế, nhưng có một vài cái khuyết không sửa chửa được, tôi biết được từ khi chưa đưa vào sử dụng, ngày đó tôi đang học lớp nhất trường Bồ Đề, cùng với anh Văn Xuân Trường (sau này học ban Mục Súc 1963), nhà anh Trường ở bên kia đường 20 trước nhà Giáo sư số 2, nơi đó có anh Tuyển một sinh viênÂÂ Nông Lâm Mục ở trọ và anh nhận dạy kèm cho chúng tôi , cũng tại nhà này nhóm kỹ thuật xây dựng trường của nhà thầu Tô Công Văn thuê và đặt văn phòng làm việc. Nhớ một lần trong lúc phục vụ nước nôi, tình cờ nghe lóm buổi họp rất sôi nổi nói về việc bàn giao Đại Thính Đường với 2 vấn đề là âm thanh và dột gặp trở ngại, sợ không được nghiệm thu. Tôi chỉ nhớ giải quyết vấn đề dột là người ta quyết định bắt giàn lên cho công nhân dùng lửa làm khô ngay những mãng trần bị mưa dột thấm ướt vì bên dưới nhìn lên sẽ thấy ngay, cùng lúc cho người vào trong gầm mái khi có trời mưa xem chỗ nào dột thì dùng phễu hứng nước và chuyền ống ra các kẻ vách…nghe vậy biết vậy chã để tâm làm gì
Là học viên của trường ở đó 2 năm từng ra vô cái cơ ngơi nhiều lần, xem chiếu phim, nghe giảng bài, diễn văn nghệ và ngay cả việc tập trung bãi khóa nữa, tôi luôn thấy nó uy nghi và đẹp vì thời gian ấy tuổi của nó mới chỉ năm, bảy năm mà thôi.
Sau năm 1970 tôi trở lại giảng dạy tại trường có nghĩa là hơn 10 năm xây dựng mái của ĐTĐ đã bị dột, theo các bác ở ban tạo tác thì được biết trong thời chiến tranh đạn bom nổ làm rung vỡ thêm vào đó mái lợp fibrocement cũng đã đến thời hư hỏng, Nhắc lại thời thầy Khuy làm hiệu trưởng không có kinh phí sửa chửa các công ốc, mỗi nhà của giáo sư được cấp phát một thùng sơn để tự sơn sửa, về cái dột của ĐTĐ thầy cho biết sẽ liên hệ với phi trường quân sự xin một tấm bạt dùng trải đường băng về phủ chống dột,việc này không thực hiện được vì thầy thuyên chuyển đi nơi khác ( Nhắc lại chuyện này không rỏ thầy Nguyễn văn Khuy có nhớ ? )..
Rồi cho đến năm 1977 nhờ trước kia học Thủy lâm có học qua các môn, Lâm hình hoc, lâm trại, trắc đồ…nên được trường giao phụ trách ngành kiến thiết cơ bản gồm việc xây dựng và sửa chữa các công ốc, nên chuyện dột của Đại Thính Đường là vấn đề đầù tiên cần giải quyết. Nhớ lại câu chuyện chống dột của nhóm nhà thầu mà tôi nghe được của 20 năm trước. Với vai trò người phụ trách. tôi đã trực tiếp lên giám sát thi công và để xem thử cái giải pháp đở đòn chống dột của nhóm nhà thầu xây dựng ngày ấy có làm không? Đúng như thế các bạn ơi gần cả chục cái phễu bằng thiếc loại phễu đổ xăng ngày xưa được nối với ông tuy-dô chuyển nước ra các giao điểm của đường joint ở vách tường tô đá rửa cho nước chảy ra ngoài .
Nhớ lại một lần về trường họp mặt gần đây, cô Nguyễn thị Phấn giảng dạy môn sinh hoạt gia đình có nhờ tôi dìu cô lên sân khấu của Đại Thính Đường với lòi tâm sự “Ngày xưa làm việc biết bao năm vậy mà cô chưa lần nào bước lên sân khấu này !” Như thế để thấy rằng bất cứ nơi đâu trên khuôn viên trường này đối với thần dân NLS đều là thánh tích.Vậy thì các anh chị những ai là học viên NLS Bảo lộc đã từng đến hay chưa từng đến nơi đây, nếu có dịp đến Blao ghé thăm trường cũ thì chớ quên ghé lại nơi đây, dù có một chút thay đổi về màu sắc và các cửa nhưng nó vẫn dồ sộ uy nghi như ngày nào,có lẽ vẫn là cái hội trường tầm cỡ số 1 hiện nay ở Bảo lộc. Đến đây các bạn hãy ghé thăm thư viện biết đâu đó còn bút tích của mình trên những quyển sách xưa cũ, được nhìn cái hồ con cá mà ngày xưa bông hoa cây cảnh chúng ta không chú ý đến hình dáng của nó, được nhìn qua cửa kính nhìn thấy các hàng ghế mà ngày xưa chúng ta ngồi ở các giảng đường… .và biết đâu đó còn đọng lại tiếng hát của Kim Trâm, Kim Phượng, tiếng nhạc của nhóm “Chò xót” với Huy Đốc, Đức Tự …..Và các anh chị cùng thời với tôiÂÂ như chị Ánh sẽ nhớ lại nhac cảnh "Trương Chi Mỵ Nương " như Phạm Thuyết làm đạo Diễn ..và cả tiếng nói của Quách văn Hai, Nguyễn văn Ni trong nhóm hoc viên tranh đấu?
Thưa các bạn, Đại thính Đường vẫn còn đây với tên mới mang tính thực tế hơn Hội Trường A, đến nay hơn 50 năm nó vẫn làm trọn vẹn cái vai trò của nó theo ý đồ thực hiện lúc tiên khởi.Người viết thiết nghĩ nên tiến hành một cuộc mổ xẻ để giới thiệu đến các bạn hiểu rỏ hơn một cơ sở trong ngôi trường thân thương ngày nào